«Agian belarra ez zen hiltzen: Agote herriaren historia»

Egilea: Asier Sánchez

Iberiar Penintsularen historian zehar, hainbat herri eta talde etnikok bazterkeriaren eta jazarpenaren historia sakona jasan dute. Horien artean daude “agoteak”, ziurrenik ezezagunenetako bat, baina ez horregatik interes gutxiagokoa. Bere kontakizunak, mistizismo bizi batez inguratua, Europan duela mende askotatik nagusitu diren marjinazio-mekanismoei buruz hausnartzera gonbidatzen gaitu.

“Agote” herriaren presentzia duela mende askotatik dago jasota, batez ere Baztango eta Erronkariko eremuetan Nafarroan, Gipuzkoan, Iparraldean eta Aragoiko zenbait udalerritan. Hala ere, bere jatorria nahiko enigmatikoa da. Hainbat teoria daude horren inguruan: bisigodoen ondorengoak, Frantziako hegoaldeko musulmanak, kataroak, transfugoak edo legendunak. Edonola ere, diskriminazio mota desberdinak jasan dituzte historian zehar. Alde batetik, beraien artean bakarrik ezkon zitezkeen. Elizetako ate eta bataiarri desberdina zuten. Uste zen belarra hil egiten zela haren gainetik oinutsik pasatzen baziren. Era guztietako astakeriak. 1817. urtera arte ez zen aldarrikatu “agote” herriaren aurkako diskriminazioa ezabatzen zuen lege bat, eta eskubide-berdintasuna aitortu zitzaien. Hala ere, diskriminazioak beste urte batzuetan jarraitu zuen.

Hala eta guztiz ere, badirudi azken urteotan zientzia hasia dela horien jatorria inguratzen duen misterioa argitzen. 2023ko azaroan, diziplina anitzeko ikerketa-talde batek populazioaren analisi genetikoak egin zizkien Arizkun auzoko bizilagunei. Emaitzen arabera, agote herriak jatorrian EAEko ekarpenaren % 70 du, Frantziako % 19,2 eta Nafarroako % 9 Baztango bailara kontuan hartu gabe. Beraz, bere jatorria ez dago uste bezain urrun. Horrela, “agoteen” historiak gogorarazten digu bazterketa mitoetan oinarritzen dela askotan, eta ezagutzak bakarrik desegin ditzakeela.

Iturriak:

https://institutoeuropadelospueblos.org/poker-con-bono-de-bienvenida-sin-deposito/ (Historia National Geographic)

casino online por dinero real (noticiasdenavarra.com)